Tại sao những ca bệnh covid-19 ở Việt Nam có tỷ lệ tử vong khá cao, đặc biệt tỷ lệ tử vong rất cao của TP.HCM? Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng một trong số đó là mối nguy cơ tử vong cao của những ca F0 không triệu chứng, hoặc triệu chứng nhẹ, đang tự cách ly và tự điều trị ở nhà.

Theo trang tin của Bộ Y tế sáng ngày 6/9/2021, cả nước có 524.307 ca nhiễm covid-19, 13.074 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 2.49%. 5 tỉnh thành nhiễm dịch bệnh nặng nhất là:

  1. TP.HCM: 251.934 ca nhiễm, 10.462 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 4.15%
  2. Bình Dương: 132.523 ca nhiễm, 1.097 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 0.83%
  3. Đồng Nai: 28.565 ca nhiễm, 221 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 0.77%
  4. Long An: 25.087 ca nhiễm, 300 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 1.2%
  5. Tiền Giang: 10.571 ca nhiễm, 263 ca tử vong, tỷ lệ tử vong 2.49%

Có thể thấy TP.HCM là địa phương nặng nhất, chiếm gần nửa số ca nhiễm cả nước. Điều đặc biệt bất thường là tỷ lệ tử vong ở TP.HCM là 4.15%, gấp 1.67 lần tỷ lệ chung cả nước (2.49%), gấp 2 lần tỷ lệ thế giới (2.07%). 

Tại sao những ca bệnh covid-19 ở Việt Nam có tỷ lệ tử vong khá cao, đặc biệt tỷ lệ tử vong rất cao của TP.HCM? Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng một trong số đó là mối nguy cơ tử vong cao của những ca F0 không triệu chứng, hoặc triệu chứng nhẹ, đang tự cách ly và tự điều trị ở nhà.

Tại sao có những ca F0 không triệu chứng tử vong nhanh? 

Những ca F0 không triệu chứng, được cách ly và điều trị ở nhà, nhưng có những ca đột nhiên khó thở, suy hô hấp và tử vong trên đường đi cấp cứu, thậm chí tử vong ngay ở nhà. “Sát thủ” của những ca bệnh này là thiếu oxy trong máu, hay còn gọi là thiếu oxy thầm lặng.

Thiếu oxy thầm lặng là gì? Khá nhiều người bệnh không triệu chứng, biểu hiện bên ngoài vẫn như người khỏe mạnh bình thường, nhưng thực tế virus đang tấn công và làm tổn thương phổi của họ. 

Khi chỉ số oxy trong máu SpO2 (Saturation of peripheral oxygen – độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi) giảm xuống. Người khỏe mạnh bình thường thì chỉ số này từ 95-100%, còn dưới 92% là suy hô hấp, dưới 90% là cấp cứu lâm sàng.

Tuy nhiên với những ca F0 không triệu chứng, chỉ số SpO2 có thể giảm khá thấp mà vẫn chưa thấy có biểu hiện gì rõ rệt. Đến khi có biểu hiện triệu chứng thì khó thở dữ dội, chỉ số SpO2 tụt xuống rất nhanh, nếu không cấp cứu kịp thời thì có thể tử vong sau vài giờ.

Ví như, một nam bệnh nhân 58 tuổi nhiễm COVID-19 được chuyển vào bệnh viện dã chiến tại Phú Yên. Bệnh nhân sinh hoạt bình thường, đi lại nhẹ nhàng, nói chuyện, giao tiếp những câu ngắn, đơn giản.

Tuy nhiên, khi thầy thuốc kiểm tra SpO2 (độ bão hoà oxy trong máu) cho thấy chỉ số chỉ còn 50% – mức báo động của một bệnh nhân viêm phổi nặng. Khi chuẩn bị trang thiết bị chuyển khu điều trị tích cực thì bệnh nhân mất ý thức, SpO2 tiếp tục hạ.

Bệnh nhân COVID-19 trở nặng do bão cytokine tấn công -hcdc
Bệnh nhân COVID-19 trở nặng do bão cytokine tấn công -(Nguồn hcdc)

Những trường hợp như thế này nếu không được cấp cứu kịp thời sẽ tử vong ở nhà, hoặc ngay trên xe cấp cứu, đều do thiếu oxy máu thầm lặng gây nên.

Thế nên, những bệnh nhân F0 tự cách ly điều trị ở nhà thì nên trang bị máy đo SpO2 và bình oxy. Tốt nhất là các khu chung cư, các khu dân cư trang bị SpO2 và oxy cho mọi người dùng chung, và có phương án chuyển đi cấp cứu kịp thời với những người có chỉ số SpO2 thấp.

Trải nghiệm từ cõi chết trở về và lời khuyên của một F0 triệu chứng nhẹ

Nhà tiên tri, nhà chiêm tinh học người Malaysia đã đăng video cảnh báo sự nguy hiểm của dịch viêm phổi Vũ Hán covid-19 ở chỗ không có triệu chứng. Dato Cheng, người đã đưa ra dự đoán chính xác về dịch bệnh, đã được Chúa cho trải nghiệm “hành trình tới Quỷ môn quan”. 

Ngày 29 tháng 3, Dato được bạn mời đến tham dự bữa tiệc tối. Sau khi tham gia buổi tiệc và biết được trong số khách ở đó có người nhiễm bệnh, 3 ngày sau, anh Dato bị sốt. Sau khi xét nghiệm lại, kết quả là dương tính. 

Tuy nhiên, chỉ số virus được kiểm tra lần này nhẹ chỉ khoảng 36 nên anh Dato về nhà và tự cách ly trong khi chờ Cục Y tế Quốc gia liên hệ. Nhưng cơn sốt kéo dài khiến anh bất an. Vì vậy, anh quyết định đến bệnh viện Gleneagles ở Kuala Lumpur để xét nghiệm máu thêm. Từ đây, anh bắt đầu hành trình sinh tử 14 ngày.

Kết quả xét nghiệm ngày đầu tiên nhập viện của anh khiến mọi người sợ hãi. Chỉ số CRP cao tới 27 (người bình thường CRP dưới 1, trên 10 là nghiêm trọng) Sang ngày thứ ba, chỉ số CRP của anh đã tăng vọt lên mức nguy hiểm là 52.

Bác sĩ ngay lập tức cho anh Dato uống một viên steroid 200mg. Liều lượng thuốc này rất nặng và lớn hơn mức 20mg rất nhiều. Tác dụng phụ của nó tương đối lớn, nhưng do không có thuốc đặc trị nên cũng không có lựa chọn khác, chỉ có cách này mới có thể giảm CRP và ngăn ngừa tổn thương các cơ quan nội tạng. Nhưng vào thời điểm đó, anh Dato không có bất kỳ triệu chứng đặc biệt hay khó chịu nào ngoại trừ bị sốt.

Trong vài ngày liên tiếp, chỉ số CRP của Dato đã tăng từ 56 lên 76,5. Chỉ số ferritin cũng cao tới 645, gấp hơn 5 lần so với bình thường. Chụp X-quang cho thấy phổi đang bắt đầu bị phá hủy. 

Đến ngày thứ sáu, bác sĩ tăng liều tiêm steroid lên tối đa 250mg. Nhưng điều rất lạ là ngoài việc bị sốt nhẹ và thỉnh thoảng ho, anh vẫn cảm thấy không khác gì người bình thường.

Trong khoảng thời gian này, anh nhận được một tin xấu. Một người bạn trẻ bị nhiễm dịch, đã cách ly tại nhà và không được chăm sóc y tế, khi được đưa tới viện, thận của cậu đã bị tổn hại và cần rửa thận. Chỉ đến lúc đó, Dato mới thực sự nhận ra rằng những thương tổn mà virus viêm phổi Vũ Hán gây ra vượt xa sức tưởng tượng của chúng ta.

Dato đeo ống thở oxy và chỉ nằm trên giường bệnh mà không thể đi đâu. Thậm chí đi vệ sinh không được quá 5 phút, nếu không, lượng oxy trong máu sẽ bị mức nguy hiểm do thiếu oxy. 

Mặc dù vậy, anh Dato đã làm một điều phi thường vào ngày thứ 10. Một khách hàng người Úc đã đặt lịch từ sớm với Dato để anh giúp xem lá số Tử vi cho chiến lược kinh doanh của ông. Nhưng vì anh nhiễm dịch nên khách phải đợi 3 tuần. Vì uy tín kinh doanh, Dato quyết định tiếp khách hàng qua video. Trong quá trình trao đổi, vì thỉnh thoảng bị thiếu oxy nên anh phải liên tục rời camera màn hình để đi thở oxy.

Điều thú vị là tình trạng của anh Dato đã được cải thiện kể từ ngày hôm đó! Vào ngày thứ 11 lượng oxy trong máu bắt đầu tăng lên 96 Chụp X- quang cho thấy vết mờ ở phổi bắt đầu nhạt dần và anh cũng giảm sự hỗ trợ của máy thở oxy. Nhưng hiểm họa vẫn chưa qua vì chỉ số gan, đường huyết và cholesterol đột ngột tăng vọt. Điều này cho thấy chức năng cơ thể đã bị các “tế bào miễn dịch” quá lượng phá hoại.

Tâm trạng của anh Dato rớt xuống trầm trọng bởi vì căn bệnh này không có thuốc trị. Dato chỉ có thể phó thác số mệnh cho ông Trời. Hai hôm sau, anh lại nhận tiếp một tin xấu. Một đại diện của tập đoàn Fortune đã bị cách ly tại nhà sau khi bị nhiễm bệnh, do ông không nhận thấy phổi đang dần suy kiệt mà chết trong giấc ngủ do lượng oxy trong máu thấp.

Dato cuối cùng cũng đợi được đến ngày thứ 14 và xuất viện. Chỉ số CRP của anh trở về mức bình thường là 2,5. Lúc này Dato vì tiêm, lấy máu, đặt tĩnh mạch mà hai tay và bụng anh đã chi chít các vết, cân nặng sụt 5 kg và xuất hiện tóc bạc.

Nhà tiên tri Malaysia may mắn thoát dịch cảnh báo: sự nguy hiểm nằm ở chỗ không có triệu chứng. (Ảnh: NTDVN tổng hợp)
Nhà tiên tri Malaysia may mắn thoát dịch cảnh báo: sự nguy hiểm nằm ở chỗ không có triệu chứng. (Ảnh: NTDVN tổng hợp)

Dato, người vừa trở về từ cửa tử, nghĩ về mọi người, anh mong muốn giúp nhiều người hơn được cứu sống trong trận dịch bệnh này.

Anh nói rằng khi virus xâm nhập, nguyên tử tế bào (cytokine) có thể truyền thông tin, yêu cầu hệ thống miễn dịch giải phóng các tế bào miễn dịch để chống lại virus.

Tuy nhiên, cytokine có thể phản ứng quá dữ dội với virus, gây ra “cơn bão cytokine”. Điều này sẽ khiến hệ thống miễn dịch sản xuất quá nhiều “tế bào miễn dịch bị rối loạn chức năng”, và chúng tấn công trở lại cơ thể. Cuối cùng dẫn đến suy các cơ quan, như phổi, gan, thận và tổn thương các chức năng của cơ thể. Do đó, nhiều trường hợp tử vong không phải do virus. “Kẻ giết người” thực sự lại vốn là các tế bào miễn dịch của chúng ta.

Anh Dato đã phải chịu sự tấn công của “cơn bão cytokine”, khiến chỉ số viêm CRP và chỉ số ferritin lên mức “nguy hiểm đến tính mạng”. Nhưng lúc đó anh không có triệu chứng gì ngoại trừ sốt nhẹ.

Nếu anh chọn cách ly ở nhà và không đến bệnh viện để xét nghiệm máu vào ngày hôm đó, có lẽ chúng ta sẽ không còn gặp lại anh được nữa. Do đó, anh cho rằng vấn đề chí mạng chính là “không có triệu chứng” hoặc “triệu chứng nhẹ”. Nếu vì không có bất kỳ triệu chứng nghiêm trọng nào, bạn không đến bệnh viện để xét nghiệm máu, đó là một việc rất rủi ro, đó là đánh cược mạng sống của chính bạn. Lý do là: 

  1. Ngay cả khi cơ thể bị viêm nặng, có thể không có triệu chứng. Chúng ta sẽ không bao giờ biết mức độ tổn hại của nó.
  2. Phổi có thể bị tổn thương nghiêm trọng mà không biết. Oxy trong máu sẽ giảm đột ngột gây ra cái chết nhanh chóng.
  3. Nếu “cơn bão cytokine” khiến các tế bào miễn dịch tấn công các cơ quan khác, có thể gây kiệt sức vĩnh viễn hoặc thậm chí tử vong.
  4. Nếu bạn nghĩ rằng sau khi hồi phục khỏi dịch là không sao, điều đó không nhất thiết. Không ai biết được di chứng của nó.
  5. Nhận biết tình hình sớm nhất có thể và đưa đến bệnh viện, nếu quá muộn bệnh viện có thể hết chỗ và không có chỗ điều trị cho bạn.

Vì vậy, Dato mong những ai từng mắc virus viêm phổi Vũ Hán cần chắc chắn làm các xét nghiệm máu và chụp X-quang phổi để hiểu tình trạng thực sự của mình:

  1. Liên tục xác định xem có “rối loạn hệ thống miễn dịch” do viêm không.
  2. Hiểu mức độ tổn thương phổi.
  3. Kiểm tra xem các cơ quan hoặc chức năng cơ thể khác có bị tổn hại hay không.

Dato cho biết thời gian cách ly 10 hoặc 14 ngày theo tiêu chuẩn quốc tế chắc chắn ẩn tàng nguy cơ cực lớn. Bởi vì cái gọi là “đã chữa lành hoàn toàn” có thể lây nhiễm lại cho người khác sau 14 ngày. Bởi vì các triệu chứng của anh bắt đầu vào ngày thứ 8 sau khi nhiễm bệnh, đợt bùng phát thực sự là 14 ngày sau đó.

Do đó, dịch bệnh đã lây lan nghiêm trọng trong cộng đồng. Những “người mang vi rút” đang ở trong chúng ta.

Bây giờ là “thời kỳ bất thường’” của đại dịch. Anh cũng khuyên mọi người cần dừng việc đi ra ngoài “không cần thiết”, tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chống dịch và nâng cao khả năng miễn dịch. Anh nói: “Lần này virus đột biến sẽ không bao giờ ‘đùa giỡn’ với bạn!”

Cả Dato Cheng và cậu bé Anand người Ấn Độ đều từng dự đoán sự bùng phát COVID-19 vào năm 2021.

Thanh Hà
(T/h)

Subscribe
Notify of
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
TrieuContim

TrieuContim

TrieuContim We would like to show you notifications for the latest news and updates.
Dismiss
Allow Notifications